سفید بالک گلخانه Trialeurodes vaporarorium

در سرتاسر جهان، بیش از ۱۵۰۰ گونه سفید بالک (مگس سفید) وجود دارد و یکی از مشکلات تولید محصولات جالیزی، زینتی و صیفی جات در گلخانه ها شیوع این آفت مهم می‌باشد که دامنه میزبانی وسیعی در جهان داشته و تاکنون ۲۴۹ جنس گیاه میزبان برای مگس سفید گلخانه شناسایی شده است.

سفید بالک ها از نظر ظاهری شبیه به عسلک جالیز Bemisia tabaci یا همان عسلک پنبه می باشند با این تفاوت که بالها در عسلک جالیز شیروانی شکل بوده و ولی در مگس سفید تخت بوده و از بالا نمای مثلثی شکل دارند. شفیره مگس سفید برجسته و دارای زائده های بلند است اما شفیره عسلک پنبه تخت و بدون زائده است. همچنین طول دوره زندگی مگس سفید کمتر از عسلک جالیز است.

چرخه زندگی

مراحل مختلف زندگی سفید بالک گلخانه شامل تخم، پوره های سنین اول تا چهارم (سن چهارم همان مرحله شفیرگی است) و حشره کامل می باشد و در سال ۱۵-۴ نسل دارند. تخم ها بیضی شکل و دارای پایه هستند که به صورت دایره ای در سطح زیرین برگ قرار میگیرند. رنگ انها ابتدا سبز متمایل به زرد بوده و سپس تیره می شوند. پوره های سن اول متحرک بوده و تا زمان یافتن شیره برگ، روی برگ حرکت کرده و پس از پیدا کردن محل مناسب تغذیه تا زمان بالغ شدن بی حرکت می مانند.

حشرات بالغ مگس هایی با قطعات دهانی مکنده هستند که بدنی به طول ۱/۵-۱ میلیمتر داشته و پوشیده از گرد مومی سفید رنگ و چسبناک است. چرخه زندگی این آفت تابع دمای محیط است. کل دوره زندگی ازتخم تا بزرگسالی ۲۷ روز است. هر حشره ماده در طول عمر خود ۱۵۰-۱۰۰ تخم تولید می کند و طول عمر ماده ها بیشتر از نرهاست.

خسارت

سفید بالک ها با تغذیه از شیره گیاهی باعث تضعیف بوته ها می‌شوند. همچنین با دفع مواد قندی به نام عسلک، شرایط رشد و توسعه قارچ های ساپروفیت فراهم می شود. عسلک ها موجب پوشیده شدن برگ ها می شود و وجود قارچ ها مانع از فتوسنتز برگ می شود که به مرور زمان گیاهان قهوه ای رنگ شده و در نتیجه کیفیت محصول کاهش می یابد.

خسارت سفید بالک گلخانه در مرحله پوره های سنین اول تا ۴ بیشتر از مرحله حشره کامل است و میتواند موجب زردی و ریزش برگ گیاهان شود. همچنین سفید بالک ها ناقل انواع ویروس های گیاهی هستند به طوریکه در جنوب کشور از فاکتورهای مهم در گسترش بیماری های ویروسی در محصول گوجه فرنگی به حساب می‌آیند.

روش های کنترل و مبارزه با آفت

• استفاده از تله های چسبنده زردرنگ به تعداد ۱ عدد در هر ۲۰۰ متر مربع (جهت ردیابی) و ۱ عدد در هر ۱۰ متر مربع (جهت شکار انبوه)
• کنترل بیولوژیک با استفاده از زنبورهای پارازیتوئید نظیر Encarsia formosa، یک گونه کفشدوزک به نام Delphastus catalinae و سن های شکارگر مثل Nesidiocoris tenuis و Dicyphus Hesperus
• مبارزه زراعی از طریق گل گیری، رعایت تناوب کشت، تنظیم تاریخ کشت، کاشت ارقام مقاوم و رعایت بهداشت زراعی
• استفاده از آفتکش های توصیه و ثبت شده نظیر دیکلرووس، اسپیروتترومات و پیرترین
• کنترل مکانیکی: مکش یا وکیوم کردن. در نقاطی که تراکم آفت خیلی زیاد است مکش دستی در جهت کاهش جمعیت آفت موثراست.

منبع: زرین‌دان جنوب